Het programma Erfgoed en Overheid is een initiatief van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, het Interprovinciaal Overleg en de Vereniging van Nederlandse Gemeenten. Het programma ondersteunt gemeenten en provincies bij het versterken van hun erfgoedzorg, juist in een tijd waarin de druk op de fysieke leefomgeving toeneemt door onder meer woningbouw, energietransitie en infrastructuur.
Het programma richt zich op het op orde brengen en versterken van erfgoedtaken binnen de context van de Basis op orde, de Omgevingswet en actuele ruimtelijke opgaven. Gemeenten kunnen via het programma ondersteuning aanvragen voor concrete initiatieven die bijdragen aan een stevige en toekomstbestendige erfgoedbasis.
Waarom dit relevant is voor jouw gemeente
Het programma biedt gemeenten de mogelijkheid om subsidie aan te vragen voor initiatieven die helpen bij het versterken van capaciteit, deskundigheid en draagvlak voor erfgoed. Gemeenten die nog geen initiatief hebben ingediend, worden nadrukkelijk uitgenodigd om alsnog aan te sluiten. Samenwerking tussen gemeenten of aansluiting bij bestaande regionale structuren wordt aangemoedigd.
Welke initiatieven komen in aanmerking:
ontwikkeling van waardenkaarten
regionale inzet of versterking van erfgoedcapaciteit
kennisontwikkeling en scholing
juridisch planologische borging van erfgoed in het omgevingsplan
andere praktische producten of werkwijzen die bijdragen aan betere verankering van erfgoed in ruimtelijke processen
Subsidie en planning
De ondersteuning wordt verstrekt via een decentralisatie uitkering via het gemeentefonds of provinciefonds.
Besluitmomenten en uitbetaling
Meicirculaire
Voor aanvragen ingediend vóór 9 januari
Eind mei besluit over honorering
Uitbetaling via de Meicirculaire
Septembercirculaire
Voor aanvragen ingediend vóór 1 mei
Eind september bericht over honorering
Uitbetaling via de Septembercirculaire
Decembercirculaire
Voor aanvragen ingediend vóór 1 september
Eind december bericht over honorering
Uitbetaling via de Decembercirculaire
Rol van het Steunpunt Cultureel Erfgoed Overijssel
Het Steunpunt Cultureel Erfgoed Overijssel ondersteunt gemeenten bij het verkennen van kansen binnen het programma Erfgoed en Overheid. Wij denken mee over ideeën, samenwerkingen en de aansluiting bij gemeentelijke en regionale opgaven. Heb je een idee, wil je sparren of wil je weten of jouw initiatief past binnen het programma? Neem gerust contact met ons op.
Hoe dien ik in?
In de eerste aanvraagronde zijn ongeveer 100 aanvragen ingediend door gemeenten en provincies uit vrijwel alle provincies. De verkenningsfase van ronde 2 liep van 1 april t/m 1 mei 2026. Daarna heeft het programmateam de verkenningsformulieren beoordeeld en de belangstellenden op de hoogte gebracht of hun initiatief gehonoreerd kon worden of niet. De gemeenten en provincies met een project dat in aanmerking kwam hebben daarna de mogelijkheid gehad een officiële aanvraag in te dienen tot en met 17 juli 2026 middels een aanvraagformulier dat hun toegezonden is. Als dat formulier op tijd en correct is ingevuld kunnen de betreffende gemeenten en provincies de cofinanciering verwachten in december middels een decentrale uitkering in het gemeente- of provinciefonds.
De eerste aanvraagrondes worden geëvalueerd. Naar aanleiding van deze evaluatie worden de criteria voor de volgende aanvraagronde aangescherpt. Het formulier dat in de eerste ronde is gebruikt, kan daarom niet langer worden ingezet. Voor de tweede ronde diende men eerst een verkenningsfomulier in te vullen. Na de beoordeling van het verkenningsformulier kon de gemeente, op uitnodiging, het volledige aanvraagformulier indienen.
Meer informatie
De veel gestelde vragen kun je vinden in dit document. Extra tips kun je vinden in het verslag van het webinar over dit onderwerp georganiseerd door het Steunpunt in Noord-Holland in maart 2026. Algemene vragen over het programma kunnen worden gesteld via erfgoedenoverheid@cultureelerfgoed.nl of lees meer op de website van het IPO en de VNG.