Je hoeft daarvoor geen uitgebreid programma op te zetten. Vaak zit de grootste winst in het leggen van verbindingen met collega's en partners die zich al bezighouden met veiligheid, beheer en de leefomgeving. Door erfgoed onderdeel te maken van bestaande processen, vergroot je stap voor stap de weerbaarheid van het erfgoed in jouw gemeente.
Begin bij de mensen die je al kent
Misschien werk je regelmatig samen met collega's van vergunningverlening of ruimtelijke ontwikkeling. Maar heb je ook al eens contact gehad met de collega's die verantwoordelijk zijn voor crisisbeheersing, openbare orde en veiligheid of gemeentelijk vastgoed?
Juist zij beschikken vaak over kennis en plannen die ook voor erfgoed van waarde zijn. Denk aan calamiteitenplannen, risicoanalyses of onderhoudsprogramma's. Door erfgoed daarin een plek te geven, voorkom je dat het pas tijdens een incident onder de aandacht komt.
Ook buiten de gemeentelijke organisatie zijn er partijen waarmee je eenvoudig kunt aansluiten. De Veiligheidsregio IJsselland of Veiligheidsregio Twente, de lokale brandweer, de omgevingsdienst en het waterschap kijken dagelijks naar risico's in de leefomgeving. Een kennismakingsgesprek kan al voldoende zijn om elkaar beter te vinden wanneer dat nodig is.
Kijk met een andere bril naar wat je al beheert
Veel gemeenten beheren monumenten, gemeentelijke kunstcollecties, historische gebouwen of beelden in de openbare ruimte. Vaak zijn hiervoor al onderhoudscontracten of beheerafspraken opgesteld.
Vraag jezelf eens af: is daarin ook aandacht voor calamiteiten? Is duidelijk wie je belt bij stormschade? Zijn contactgegevens van beheerders actueel? En weten collega's welke objecten extra kwetsbaar zijn?
Juist door bestaande afspraken nog eens tegen het licht te houden, ontdek je vaak eenvoudige verbeterpunten zonder dat daar nieuw beleid voor nodig is.
Maak gebruik van lopende opgaven
Weerbaar erfgoed staat niet op zichzelf. In veel gemeenten lopen al projecten rondom klimaatadaptatie, waterveiligheid, de energietransitie of een veilige leefomgeving. Erfgoed kan daar vaak eenvoudig bij aansluiten.
Denk bijvoorbeeld aan gesprekken over hittestress in historische binnensteden, wateroverlast bij monumenten, de bescherming van waardevolle bomen of de bereikbaarheid van monumentale gebouwen voor hulpdiensten. Door aan te sluiten bij bestaande projecten vergroot je niet alleen de aandacht voor erfgoed, maar voorkom je ook dubbel werk.
Deel kennis binnen en buiten de gemeente
Je hoeft niet alles zelf uit te zoeken. Binnen Overijssel werken gemeenten regelmatig aan vergelijkbare vraagstukken. Door ervaringen uit te wisselen, leer je van oplossingen die elders al zijn gevonden.
Ook het Steunpunt Cultureel Erfgoed Overijssel helpt je graag verder. We denken mee over de eerste stappen, brengen gemeenten met elkaar in contact en delen voorbeelden uit de praktijk.
Kleine acties met groot effect
Soms is één gesprek al voldoende om weerbaar erfgoed een stap verder te brengen. Denk bijvoorbeeld aan een overleg met de veiligheidsregio over monumenten binnen de crisisorganisatie, een actualisatie van het beheer van openbare kunst of een inventarisatie van objecten die bij een calamiteit extra aandacht vragen. Door deze onderwerpen af en toe mee te nemen in je reguliere werkzaamheden groeit de aandacht voor weerbaar erfgoed vanzelf.
