Erfgoed van 1965 tot 1990

Post 65-erfgoed

Veel gebouwen, wijken en plekken uit de periode 1965-1990 zijn zo vertrouwd dat we ze niet snel als erfgoed zien. Toch vertelt ook dit erfgoed iets over hoe Overijssel zich heeft ontwikkeld.

Wat verstaan we onder Post 65? Wanneer is iets daadwerkelijk erfgoed? En hoe kun je daar als gemeente mee aan de slag? Je leest het hier.

Wat is Post 65?

De periode tussen 1965 en 1990 noemen we de Post 65-periode. Nederland veranderde in deze jaren sterk. Mensen kregen het beter, hadden meer vrije tijd en werden mobieler en individualistischer. Tegelijkertijd waren er woningnood, economische tegenslag en grote maatschappelijke veranderingen.

Die ontwikkelingen zie je terug in onze leefomgeving. Denk aan bloemkoolwijken, winkelcentra, vakantieparken, cultuurcentra en recreatiegebieden. Ook infrastructuur, stadsvernieuwing en de inrichting van de openbare ruimte veranderden. Architecten en ontwerpers experimenteerden met nieuwe vormen, materialen en bouwtechnieken.

Wanneer is iets Post 65-erfgoed?

Niet alles wat tussen 1965 en 1990 is gebouwd of aangelegd, is automatisch erfgoed. Bij Post 65-erfgoed gaat het om onderdelen uit deze periode die we vanwege hun betekenis en waarde willen doorgeven aan volgende generaties.

Dat kunnen afzonderlijke gebouwen zijn, maar ook stedenbouwkundige en landschappelijke structuren, ensembles, infrastructuur, weg- en waterbouw, tuinen, landschap, openbare ruimte en kunstuitingen.

Om te bepalen wat van waarde is, kun je het erfgoed eerst inventariseren en vervolgens waarderen en selecteren. Bewoners en andere betrokkenen kunnen daarbij kennis en verhalen toevoegen die niet altijd in archieven te vinden zijn.

Kort gezegd: iets kan uit de Post 65-periode komen, zonder dat het automatisch Post 65-erfgoed is.

Waarom vraagt Post 65 nu aandacht?

Juist omdat de periode nog zo dichtbij is, worden gebouwen, wijken en andere plekken uit deze tijd vaak als vanzelfsprekend beschouwd. Daardoor worden bijzondere kwaliteiten niet altijd herkend. Bij sloop, verbouwing of andere veranderingen kunnen ze verdwijnen voordat duidelijk is wat hun waarde is.

Tegelijkertijd is die korte afstand tot het verleden een kans. Ontwerpers en eerste gebruikers leven soms nog. Hun kennis en verhalen kunnen helpen om te begrijpen wat een gebouw, gebied of plek bijzonder maakt. Gemeenten kunnen inwoners hierbij betrekken en samen onderzoeken wat van betekenis is.

Hoe begin je als gemeente?

Er is niet één manier om met Post 65 te beginnen. Je kunt gemeentebreed inventariseren wat er uit deze periode aanwezig is en vervolgens waarderen en selecteren. Maar een concreet gebouw, een gebiedsontwikkeling of gesprekken met inwoners kunnen ook een aanleiding zijn om Post 65 nader te onderzoeken.

Betrek daarbij collega’s uit verschillende vakdisciplines en zorg voor bestuurlijk draagvlak. Ook erfgoedgemeenschappen kunnen helpen om kennis op te halen en draagvlak op te bouwen. De uitkomsten kun je vervolgens vertalen naar erfgoedbeleid en het omgevingsplan.

Meer weten over Post 65?

Bij de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, Heemschut en de website Post65.nl vind je meer achtergrondinformatie, kennis en voorbeelden over erfgoed uit de periode 1965-1990.

Post-65 in de praktijk: Oldenzaal

Soms begint aandacht voor Post 65 bij één gebouw. In Oldenzaal vroeg de eigenaar van het voormalige hoofdkantoor van Reef uit 1978 de gemeente om het pand aan te wijzen als gemeentelijk monument. Een waardestellend onderzoek door Het Oversticht bracht de cultuurhistorische en architectonische waarden in beeld. Het gebouw wordt gezien als een zeldzaam voorbeeld van Post 65-architectuur en kreeg de status van gemeentelijk monument.

Wat laat dit voorbeeld zien?
Ook een concreet gebouw kan aanleiding zijn om de waarde van Post 65 te onderzoeken. Je hoeft dus niet altijd te beginnen met een inventarisatie van de hele gemeente.

Lees het verhaal over het voormalige Reef-kantoor

Foto: gemeente Oldenzaal

Het Steunpunt helpt je verder

Wil je Post 65-erfgoed in jouw gemeente in beeld brengen of een plek geven in beleid? Het Steunpunt Cultureel Erfgoed Overijssel denkt met je mee. Bijvoorbeeld bij het inventariseren van Post 65-erfgoed, de vertaling naar beleid of communicatie over dit jonge erfgoed. Daarnaast organiseren we webinars, kennissessies, erfgoedwerkplaatsen en bijeenkomsten voor gemeenten.

Vertel ons hieronder waar we jou bij kunnen helpen, dan nemen wij contact met je op.

Veelgestelde vragen over Post 65

Post 65-erfgoed is erfgoed uit de periode 1965-1990 dat we willen doorgeven aan volgende generaties. Het kan gaan om gebouwen, maar ook om stedenbouwkundige en landschappelijke structuren, ensembles, infrastructuur, weg- en waterbouw, tuinen, landschap, openbare ruimte en kunstuitingen.

Nee. De leeftijd alleen maakt iets nog geen erfgoed. Door te inventariseren, waarderen en selecteren breng je in beeld welke gebouwen, gebieden en structuren van betekenis zijn en waarom.

De Omgevingswet bepaalt dat gemeenten in hun omgevingsplan rekening houden met het belang van het behoud van cultureel erfgoed. Daar kan ook erfgoed uit de Post 65-periode onder vallen. Er geldt geen leeftijdsgrens voor het definiëren van erfgoed.

Door tijdig te onderzoeken wat van waarde is, kan een gemeente daar bij toekomstige ontwikkelingen rekening mee houden.

Begin niet per se groot. Je kunt Post 65 gemeentebreed inventariseren, maar ook starten vanuit een concreet gebouw of gebied. Betrek collega's uit verschillende vakgebieden en zorg voor bestuurlijk draagvlak. Bewoners en andere betrokkenen kunnen helpen om kennis, verhalen en waarderingen op te halen.

Daarna kun je bepalen wat je wilt behouden en hoe je dat vertaalt naar beleid.