Veel gemeenten hebben de afgelopen jaren een kerkenvisie opgesteld. Daardoor zijn kerkgebouwen, eigenaren en toekomstvragen beter in beeld. Maar wat gebeurt er daarna?
Juist in de uitvoering komen concrete vragen op tafel. Een actieve geloofsgemeenschap wil haar kerk bijvoorbeeld verduurzamen of geschikt maken voor meervoudig gebruik. Een ander kerkgebouw wordt verkocht en krijgt mogelijk een nieuwe bestemming.
Er spelen niet alleen erfgoedwaarden een rol, maar ook gebruik, financiën, regelgeving en de betekenis die een gebouw voor mensen heeft.
In het nieuwe magazine ‘Met Hart & Ziel’ van de RCE, schrijft onze collega Mireille Dosker (erfgoedadviseur) over de rol die de provinciale Steunpunten Cultureel Erfgoed hierbij kunnen spelen.
Vroeg met elkaar om tafel
Een belangrijk punt in haar artikel: wacht niet tot plannen al helemaal zijn uitgewerkt. Steunpunten kunnen helpen om eigenaar, architect, gemeente, provincie, commissie ruimtelijke kwaliteit en de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed vroeg bij elkaar te brengen.
Dat heeft een praktisch voordeel. Door belangen en kennis eerder met elkaar te delen, worden plannen vaak beter. En ook het vergunningentraject verloopt dan soepeler. Niet door regels los te laten, maar door samen te onderzoeken wat mogelijk is met oog voor de monumentale én emotionele waarden van het gebouw.
Speelt er in jouw gemeente een vraag rond een kerkgebouw?
Je hoeft niet te wachten tot er een uitgewerkt plan ligt. Het Steunpunt denkt graag in een vroeg stadium met je mee over de aanpak en welke partijen je daarbij nodig hebt.
Bespreek je vraag met het Steunpunt
Van kerkenvisie naar uitvoering
Mireille noemt de kerkenvisie daarom een belangrijk instrument, maar ook ‘pas het begin’. De volgende vraag is: hoe geef je er in de praktijk vervolg aan?
Steunpunten helpen gemeenten bijvoorbeeld bij het ontwikkelen van een procesaanpak voor die volgende stap. Ook organiseren ze bijeenkomsten om ervaringen tussen gemeenten uit te wisselen. Wat werkt? Waar loop je tegenaan? En hoe hebben andere gemeenten dat aangepakt? Door die kennis te delen, hoeft niet iedere gemeente opnieuw het wiel uit te vinden.
In Overijssel: het Kerkenspreekuur
Een concreet voorbeeld is ons eigen Kerkenspreekuur. Eigenaren van gebedshuizen kunnen hier terecht met zowel eerste ideeën als concrete plannen. Bijvoorbeeld over verduurzaming, meervoudig gebruik, herbestemming, onderhoud of restauratie.
Afhankelijk van de vraag sluiten verschillende deskundigen aan. Denk aan een architectuurhistoricus, archeoloog, stadsbouwmeester of duurzaamheidsadviseur. Zo krijgt een eigenaar meer zicht op vragen als: waar begin ik, wat kan en mag en wie heb ik daarbij nodig?
Een kerkbestuur met plannen of vragen in jouw gemeente?
Wijs hen dan op het Kerkenspreekuur. We kijken samen met de eigenaar en deskundigen naar het gebouw, de plannen of vragen en mogelijke vervolgstappen.
Bekijk het kerkenspreekuur
Meer lezen in ‘Met Hart & Ziel’
Het artikel van Mireille staat op pagina 50 en 51 van het nieuwe magazine Met Hart & Ziel.
Daarnaast vind je in het magazine veel meer voorbeelden en inzichten over religieus erfgoed. Van de uitvoering van kerkenvisies en verduurzaming tot nieuwe gebruikers en de rol van gemeenten.